Samen beter.

Functionele training: Basisbewegingen van ons lichaam (891NL)

Introductie

In dit artikel bekijken we het menselijk lichaam vanuit een functioneel perspectief: het maken van natuurlijke bewegingen. De focus ligt hierbij niet op individuele bewegingen van gewrichten, zoals bijvoorbeeld: Het individueel strekken en buigen van een kniegewricht. In plaats daarvan kijken we naar de bewegingen van het hele lichaam. Bewegingen waarin er talloze structuren tegelijk geactiveerd worden in een natuurlijke symfonie. Bijvoorbeeld wanneer je knie buigt als onderdeel van het geheel zodra je iets op wil pakken van de grond. Hierin is de beweging de functie en iets oppakken van de grond het doel.  

Functioneel trainen / bewegen

Binnen de sport en medische wereld zijn er verschillende stromingen, die proberen tot de essentie te komen, van de functionele bewegingen van het menselijk lichaam. Het oudst opgegraven bewijs van mensenapen die rechtop liepen (Homo Erectus) is meer dan 3 miljoen jaar oud. Ons lichaam is in de afgelopen miljoenen jaren steeds verder ontwikkeld om bepaalde bewegingen zo efficiënt mogelijk uit te voeren. Over het algemeen zie je in alle stromingen over functioneel trainen variaties op de volgende bewegingen: 

  • Lopen of rennen;
  • Duwen of trekken;
  • Draaien en/of reiken met het lichaam;
  • Hurken of door je knieën buigen;
  • Op- of afstappen van een verhoging;
  • Voorover buigen of bukken;
  • Iets van de grond optillen en weer neerzetten;
  • Iets op de schouder of boven schouderhoogte tillen en weer neerzetten;
  • Ergens aan hangen of jezelf ergens aan optrekken;

Wij zijn gemaakt om te bewegen

Hoeveel van de bewegingen uit het bovenstaande rijtje doe jij wekelijks? Welke bewegingen doe je regelmatig, en welke weinig? Ons lichaam is het afgelopen miljoen jaar steeds meer gevormd om bovenstaande bewegingen uit te voeren. Als we kijken naar het dagelijks leven van tienduizend jaar geleden zou je veel van deze bewegingen nodig hebben om jezelf te voorzien van onderdak en voedsel. Pas in de laatste paar honderd jaar zijn de voorzieningen in veel delen van de wereld heel luxe geworden en ontstaat er steeds meer bewegingsarmoede in ons dagelijks leven. We werken nu in veel gevallen voornamelijk met ons brein zonder daarbij in beweging te zijn. Om een indruk te geven hoe recent we eigenlijk zijn begonnen met minder bewegen, zou je met krijt een tijdlijn van 30 kilometer lang kunnen tekenen. De laatste meter(!) van deze 30.000 meter lange krijtlijn staat voor de laatste 100 jaar waarin we in toenemende maten werken met ons brein zonder actief gebruik te maken van de rest van ons lichaam. Is dit vragen om problemen?

Use it, or lose it.

Het menselijk lichaam is gezien onze historie gemaakt om te bewegen. En met deze (onbewuste) mentale aanname gaan, denk ik, veel mensen de mist in. Ze zijn in hun dagelijks leven weinig variërend in hun beweging. Ze hebben bijvoorbeeld een zittend beroep, gaan per auto naar hun werk toe en doen hierbuiten weinig aan extra variërende bewegingen. Plotseling onderbreken ze hun lichamelijke routines met een activiteit, bijvoorbeeld op een zonnige zaterdagmiddag de tuinbank opknappen. Bij zo’n klus moet je opeens veel bukken, tillen, draaien en hurken. Dit voelt op dat moment allemaal lichamelijk best aardig aan. Het lichaam is immers heel goed ontworpen voor het uitvoeren van deze bewegingen(!). Dit doen we al miljoenen jaren. Maar de valkuil zit hem in het onderhoudt van deze functies. Veel mensen hebben deze bewegingen niet onderhouden, te weinig uitgevoerd, zelden gerepeteerd, et cetera. Dat maakt de kans op (toekomstige) blessures groter wanneer zij plotseling zoveel herhaaldelijke bewegingen maken of het werk fysiek zwaar is. 

Om de bewegelijkheid en de veerkracht van je lichaam te onderhouden, moet je deze functies regelmatig oefenen. Het is vrijwel letterlijk: Use it, or lose it. 

Vanuit dit standpunt is mijn advies, indien je er toe in staat bent, om de natuurlijke bewegingen van jouw lichaam met enige regelmaat (pijnvrij) te oefenen. Je vergroot zo de veerkracht van jouw lijf (in voorheen ongebruikelijke lichamelijke situaties) waarmee je de kans op blessures verkleind.

Volgend Artikel

Vorig Artikel

Website thema: Anders Norén